Portal Miejski www.sokolka.pl

Informacje o Gminie Sokółka

Gmina Sokółka to urokliwy teren położony w północnej części Niziny Podlaskiej. Od strony wschodniej graniczy z Białorusią, od zachodniej – otacza ją Puszcza Knyszyńska. Przez miasto przebiega międzynarodowa trasa drogowa i kolejowa Warszawa – Grodno i dalej w kierunku na Wilno, Rygę, Sankt Petersburg, Mińsk, Moskwę.

Posiadająca 400-letnią tradycję Sokółka leży na styku kultur Wschodu i Zachodu. Usytuowanie na obszarze przygranicznym i historyczne losy sprawiły, że przez wieki krzyżowały się tutaj wpływy różnych narodowości: Polaków, Białorusinów, Żydów, Tatarów, Rosjan, Litwinów, Niemców. Sokółka i jej okolice to prawdziwa mozaika kulturowo – etniczna.

Oblicza gminy

W ciągu ostatnich 20 lat miasto i gmina Sokółka zmieniły się nie do poznania. Dotyczy to przede wszystkim infrastruktury. W tym okresie zrobiono bardzo dużo - wyremontowano dziesiątki kilometrów ulic i chodników w różnych częściach miasta i gminy. Wybudowano wiele nowoczesnych obiektów, wśród których znalazły się m.in.: kryta pływalnia przy Ośrodku Sportu i Rekreacji (oddana do użytku w 2001 roku), sala sportowa przy Szkole Podstawowej nr 1 (można z niej korzystać od 2008 roku), kompleks boisk sportowo – rekreacyjnych im. Piotra Nurowskiego przy Ośrodku Sportu i Rekreacji w Sokółce (udostępniony użytkownikom w 2010 roku), a także blok komunalny przy ul. Majowej w Sokółce (obiekt zasiedlony w 2008 roku).

Dla Sokółki szczególnie bogaty w inwestycje okazał się rok 2009. Był to wyjątkowy rok w historii miasta - Sokółka świętowała wówczas 400-lecie nadania praw miejskich. Wartość zadań inwestycyjnych zrealizowanych w tym czasie na terenie miasta i gminy przekroczyła 23 mln zł. To absolutny rekord! Obok wyremontowanych ulic i chodników, w Sokółce pojawiły się też nowe obiekty sportowe. Po raz pierwszy w historii naszego miasta i gminy sporo inwestycji było realizowanych z udziałem środków unijnych. Na tej liście znalazła się przebudowa ul. Witosa, Piłsudskiego i Wróblewskiego oraz drogi gminnej Stara Kamionka – Bobrowniki (wartość 7.045.118 zł, z czego 55 proc to dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego), budowa kompleksu boisk sportowo – rekreacyjnych im. Piotra Nurowskiego przy Ośrodku Sportu i Rekreacji w Sokółce (wartość 4.264.186 zł, z czego połowa pochodziła z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podlaskiego na lata 2007 – 2013). Dzięki środkom zewnętrznym wybudowano również kompleks boisk przy Zespole Szkół Ogólnokształcących w Sokółce w ramach rządowego programu „Moje Boisko – Orlik 2012”, a także przebudowano ul. Lotników Lewoniewskich. Więcej informacji na temat realizowanych inwestycji można przeczytać na stronie internetowej Urzędu Miejskiego w Sokółce – www.sokolka.pl

- Wybrane w 2006 roku władze samorządowe Gminy Sokółka już na początku kadencji określiły priorytety, którymi chciały się kierować. Należą do nich w szczególności: poprawa warunków bytowych mieszkańców poprzez rozbudowę infrastruktury, ubieganie się o środki unijne, wspieranie rozwoju lokalnej przedsiębiorczości, modernizacja placówek oświatowych, wspieranie inicjatyw mieszkańców – mówi Burmistrz Sokółki Stanisław Małachwiej.

Nasze nagrody i certyfikaty

Urząd Miejski w Sokółce jest dobrze zarządzany i jego działania nie oddziaływają negatywnie na środowisko, co od grudnia 2007 roku potwierdza certyfikat ISO 9001:2000 i ISO 14001:2004, wydany przez Polskie Centrum Certyfikacji.

W 2009 roku Urząd Miejski w Sokółce po raz kolejny zajął pierwsze miejsce w rankingu urzędów „Najtańszy Urząd” o najniższych wydatkach bieżących. Świadczy to o wysokiej jakości usług, bez niepotrzebnego generowania kosztów. Wyniki rankingu zostały opublikowane w tygodniku samorządowym „Wspólnota”.

W 2009 roku Sokółka została też laureatem Wojewódzkiego Konkursu „Gmina w trosce o najmłodszych”. Nagrodą jest certyfikat „Gmina Przyjazna Dzieciom”. Konkurs zorganizował Podlaski Kurator Oświaty.

Pod koniec 2010 roku Sokółka otrzymała europejskie wyróżnienie – EuroCertyfikat 2010, które jest przyznawane urzędom odznaczającym się sprawną organizacją i zarządzaniem, doskonałą polityką rozwoju oraz spełnianiem surowych norm jakościowych. EuroCertyfikat stanowi wyraz uznania dla dotychczasowych osiągnięć i wkładu włożonego w wypracowanie wysokiego standardu obsługi i profesjonalizmu świadczonych usług.

Polski Klub Infrastruktury Sportowej przyznał Gminie Sokółka wyróżnienie „Sportowa Gmina”. Taki tytuł otrzymują jednostki samorządowe, które umiejętnie łączą budowę infrastruktury sportowej z promocją sportu i rekreacji. Wyróżnienie wiązało się również z przyznaniem Certyfikatu Polskiego Klubu Infrastruktury Sportowej

Nasz urząd posiada także tytuł „Podlaskiego Urzędu Przyjaznego Przedsiębiorcom”.

Z czego słynie Sokółka

Sokółka jest miejscem, które z pewnością powinno znaleźć się na trasie wędrówek po Polsce. Wyróżnikiem gminy jest jej wielokulturowość. Tylko tutaj można odwiedzić miejsca, gdzie obok siebie żyją w zgodzie przedstawiciele trzech wyznań: katolicy, prawosławni i muzułmanie. Przez gminę przebiega unikalny w skali kraju Szlak Tatarski. W pobliskiej wsi Bohoniki znajduje się jeden z dwóch zabytkowych meczetów na terenie Polski. W Muzeum Ziemi Sokólskiej można zobaczyć stałą ekspozycję poświęconą społeczności tatarskiej.

W 2007 roku do Sokółki wróciła (po kilkuletniej przerwie) impreza, z którą kojarzone jest nasze miasto. Chodzi o Letnią Akademię Wiedzy o Tatarach Polskich, jaka narodziła się w Sokółce w 1999 roku. Impreza przyciąga do naszego miasta mieszkańców różnych zakątków Polski i Europy. W jej organizację zaangażował się Urząd Miejski w Sokółce oraz Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Szlak Tatarski (jest to organizacja, która skupia w swoich szeregach pięć gmin: Sokółkę, Krynki, Szudziałowo, Sidrę i Kuźnicę; jej celem jest aktywizacja terenów wiejskich i promocja kultury; Stowarzyszenie uzyskało ponad 6 mln zł na realizację celów statutowych).

Sokółka kojarzona jest również z hodowlą koni zimnokrwistych rasy sokólskiej. Ich nazwa pochodzi stąd, że najbardziej wartościowe gniazdo tych zwierząt wyhodowano właśnie w rejonie Sokółki. Było to po 1945 roku. Na Sokólszczyźnie organizowane są cykliczne wystawy koni rasy sokólskiej. Cieszą się one coraz większym zainteresowaniem.

W 2009 roku o Sokółce usłyszał cały świat. Wszystko za sprawą cudu eucharystycznego, który wydarzył się w miejscowym kościele pw. św. Antoniego Padewskiego. Upuszczona na posadzkę hostia przemieniła się we fragment ludzkiego mięśnia sercowego. Sprawa sokólskiego cudu była badana przez komisję ekspertów powołanych przez metropolitę białostockiego. Komisja nie dopatrzyła się w tym zjawisku działania osób trzecich. W stronę Sokółki zmierza coraz więcej pielgrzymek…

Burmistrz Sokółki Stanisław Małachwiej podkreśla, że Sokółka rozwijała się w taki sposób, aby pogodzić interesy wszystkich mieszkańców. Dotyczy to zarówno poprawy infrastruktury, jak też funkcjonowania oświaty i innych dziedzin życia. Odrębną kwestią jest konieczność urządzenia miejsc służących do aktywnego wypoczynku. Jednym z wielu atutów Sokółki jest jej położenie na terenie Zielonych Płuc Polski. W dzisiejszych czasach ludzie chcą wypoczywać w otoczeniu nieskażonej przyrody, a Sokólszczyzna nadaje się do tego idealnie. Na terenie naszej gminy funkcjonuje kilka gospodarstw agroturystycznych, które nie narzekają na brak gości.

- Niezależnie od rozwoju agroturystyki, chcemy aby sokólska gmina miała profesjonalnie urządzone tereny rekreacyjno – turystyczne. Czynimy starania, aby taki obszar powstał w otoczeniu zbiorników wodnych na Osiedlu Zielonym w Sokółce oraz pobliskim Kundzinie. Te inwestycje mają szansę na szybką realizację. Nowe możliwości rozwoju stworzy dla naszej gminy uruchomienie małego ruchu przygranicznego, a także napływ pielgrzymów w związku z „Cudem Eucharystycznym”, do jakiego doszło w sokólskim kościele pw. św. Antoniego Padewskiego jesienią 2008 roku . Wpływ na rozwój gminy może mieć też posiadana nowoczesna infrastruktura sportowa. Sokółka ma przed sobą ogromne możliwości, które wykorzystamy – zapewnia Burmistrz Sokółki Stanisław Małachwiej.

Bogata historia Sokółki, wyjątkowo gościnni mieszkańcy, przepiękne tereny – to tylko niektóre atuty naszej gminy, do odwiedzenia której serdecznie wszystkich zapraszamy.

[UM] 18 stycznia 2011 r.

Walory przyrodnicze i kulturowe Gminy Sokółka

Gmina Sokółka położona jest w północnej części Niziny Podlaskiej w obszarze Zielonych Płuc Polski. Nizinny teren urozmaicają wzniesienia i pagórki polodowcowe osiągające 230 m n.p.m., które tworzą bardzo urokliwy obszar chronionego krajobrazu Wzgórz Sokólskich. Znakomite tereny rekreacyjno- wypoczynkowe stanowi też pobliska Puszcza Knyszyńska, rozciągająca się w dorzeczu rzeki Sokołda. Należy do niej, położony częściowo w gminie Sokółka, Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej im. prof. Witolda Sławińskiego.

Gmina Sokółka obejmuje obszar o powierzchni 314 km². Siedziba gminy mieści się w mieście Sokółka, w którym znajdują się również siedziby władz powiatu sokólskiego oraz instytucji rejonowych i powiatowych obejmujących swoim zasięgiem 10 okolicznych gmin należących do powiatu sokólskiego.

Gmina sąsiaduje od północnego - wschodu z Gminą Kuźnica Białostocka, od południa z Gminą Szudziałowo, od południowego - zachodu z Gminą Supraśl, od zachodu z Gminami Janów i Czarna Białostocka, a od północy z Gminą Sidra. Wschodnia granica gminy pokrywa się z granicą Polski z Białorusią.

Sieć osadniczą w gminie tworzy miasto Sokółka wraz 68 wsiami wchodzącymi w skład 55 sołectw. W gminie mieszka około 26 tys. osób, z czego ok. 19 tys. to mieszkańcy miasta Sokółka.

Walory przyrodnicze

Teren Gminy Sokółka to jeden z najciekawszych przyrodniczo i najmniej zanieczyszczonych obszarów w województwie podlaskim. To teren szczególny ze względu na bogactwo środowiska naturalnego. Czystość powietrza i niewielka, w porównaniu do innych regionów kraju i Unii Europejskiej, ingerencja człowieka w środowisko nadaje temu obszarowi odpowiednią specyfikę oraz poczucie wyjątkowego klimatu i unikatowego charakteru.

Jest to kraina kompleksów leśnych, zachowanych w naturalnym stanie dolin rzecznych i harmonijnego rolniczego krajobrazu kulturowego. O wartości przyrodniczej Gminy Sokółka świadczą obszary chronione, różnej rangi. Do najcenniejszych należą Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej, Obszar Chroniony Krajobrazu „Wzgórza Sokólskie”, obszary chronione Europejskiej Sieci Ekologicznej NATURA 2000 (specjalna ochrona ptaków oraz obszarów chronionych siedlisk) oraz rezerwaty i pomniki przyrody.

Na terenie Gminy Sokółka zbiorowiska roślinności naturalnej, bądź zbliżonej do naturalnej pokrywają znaczne obszary powierzchni (lasy, bagna i torfowiska, naturalne łąki), drugie tyle zajmują obszary o zachowanym harmonijnym rolniczym krajobrazie kulturowym, z przewagą tradycyjnego, mało intensywnego rolnictwa. Tak więc obszary o cennym krajobrazie przyrodniczym lub kulturowym zajmują w obrębie gminy większą część powierzchni, co stawia go w rzędzie najciekawszych nie tylko w województwie podlaskim, ale i w kraju.

Flora roślin naczyniowych występujących na terenie gminy liczy wiele gatunków, w tym wiele gatunków rzadkich i chronionych.

Pod względem faunistycznym Gmina Sokółka należy do cennych obszarów nie tylko w województwie ale i w Polsce. Dzieje się tak przede wszystkim za przyczyną Puszczy Knyszyńskiej, będącej ostoją licznych gatunków rzadkich i ginących już na naszym kontynencie zwierząt. Występuje tu kilkadziesiąt gatunków ssaków (m.in. żubr, łoś, wilk, ryś, bóbr i wydra), ptaków lęgowych, gatunków gadów, gatunków płazów i gatunków ryb. Wiele gatunków zwierząt objętych jest ochroną prawną. Wiele rzadkich gatunków zwierząt i roślin, występujących w regionie, a zwłaszcza w Parku Krajobrazowym Puszczy Knyszyńskiej, budzi zainteresowanie turystów-przyrodników z kraju i zagranicy, a możliwość oglądania tych gatunków w warunkach naturalnych jest jednym z celów przyjazdów turystycznych.

Tereny objęte różnymi formami ochrony prawnej zajmują znaczną część powierzchni gminy. Poza tym znajduje się wiele innych obszarów, których potencjał przyrodniczy predestynuje je do objęcia ochroną. Obszary przyrodniczo cenne stanowią jedną z głównych atrakcji turystycznych regionu i jeden z głównych celów wizyt turystów. Unikatowe warunki przyrodnicze stwarzają liczne możliwości uprawiania turystyki, jak choćby tradycyjnej turystyki historycznej i dziedzictwa kulturowego, przyrodniczej i wodnej. Występują wymarzone warunki do aktywnych form wypoczynku, w tym turystyki pieszej, rowerowej i konnej zharmonizowanej z naturalną przyrodą.

Na terenie Gminy Sokółka, na mocy przyrodniczych Dyrektyw Unii Europejskiej, tzw. Dyrektywy Ptasiej i Dyrektywy Siedliskowej, utworzono obszar Europejskiej Sieci Ekologicznej NATURA 2000, który obejmuje Puszczę Knyszyńską wraz z otuliną.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 2004 roku w sprawie wyznaczenia obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000, na sieć Natura 2000 w województwie podlaskim składa się obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 o pow. 499.471,5 ha, co stanowi 24,75% powierzchni województwa, w tym Puszcza Knyszyńska o pow. 132372,2 ha obejmująca teren Gminy Sokółka o pow. 2256,1 ha. Wyznaczenie obszarów Natura 2000 nakłada obowiązek zachowania dobrej kondycji i typów siedlisk i gatunków będących celem ochrony na danym obszarze.

Teren Gminy Sokółka to również jeden z najczystszych regionów Polski. Poziom zanieczyszczenia powietrza i wód, a także zagrożenia hałasem należy do najniższych w kraju. Jest to czynnik sprzyjający rozwojowi turystyki oraz działaniom ten rozwój wspomagających, jak przykładowo produkcja zdrowej żywności.

Walory kulturowe gminy

Położenie w obszarze przygranicznym i historyczne losy sprawiły, że gmina Sokółka jest bardzo interesującym miejscem pod względem wyznaniowo-etnicznym. Przez wieki krzyżowały się tu wpływy religijne i kulturowe różnych narodowości: Polaków, Białorusinów, Żydów, Tatarów, Rosjan i Litwinów. Do dziś spora część okolicznej ludności wiejskiej posługuje się gwarą stanowiącą mieszankę języka polskiego, białoruskiego i rosyjskiego.

Gmina Sokółka to jeden z najciekawszych pod względem kulturowym regionów w kraju. Decyduje o tym różnorodność kulturowo-religijna związana z położeniem na polsko-białoruskim pograniczu etnicznym oraz najlepiej w kraju zachowany wiejski krajobraz kulturowy z doskonale wkomponowanymi w pejzaż wsiami o cennych układach osadniczych i zwartymi zespołami tradycyjnej drewnianej zabudowy.

Pod względem wyznaniowym społeczność sokólska nie jest jednorodna, są tu przedstawiciele katolicyzmu, prawosławia i islamu. Na terenie sokólszczyzny znajduje się wiele zabytków wiejskiej architektury drewnianej: wiatraki, chłopskie chaty, stodoły kryte strzechą, dworki oraz zaścianki z charakterystycznym układem zabudowy. Do ciekawych zabytków należy drewniany meczet w Bohonikach.

Do najważniejszych obiektów świadczących o różnorodności kulturowej regionu należą ośrodki kultu religijnego. Ewenementem w obrębie Gminy Sokółka jest jeden z dwóch najważniejsze w kraju ośrodków tatarskiego islamu Bohoniki (drugi Kruszyniany w Gminie Krynki), z meczetami i starymi cmentarzami.

Unikatową w skali kraju atrakcję turystyczną stanowi „Szlak Tatarski”. Społeczność muzułmańska kultywuje tradycje i obrzędy swoich przodków. Co roku do Bohonik zjeżdżają się Tatarzy z całego kraju na obchody kilkudniowego święta Kurban-Bajran, podczas którego dokonywany jest rytualny ubój byka.

Gmina Sokółka charakteryzuje się wyjątkową różnorodnością narodowościową i religijną. Znajdują się tu skupiska i ośrodki kulturalne oraz religijne polskich wyznawców prawosławia, katolicyzmu i Tatarów (Sokółka, Bohoniki). Po innych mniejszościach, zamieszkujących niegdyś ten region – m.in. Żydach pozostały liczne ślady i pamiątki. Świątynie i cmentarze różnych wyznań, kapliczki i krzyże oraz charakterystyczne dla poszczególnych grup etnicznych budownictwo wiejskie, stanowią nieodłączny element krajobrazu regionu.

Tereny wiejskie na wschodnim pograniczu należą do obszarów o najlepiej zachowanym wiejskim krajobrazie kulturowym w skali kraju. Istniejące tu wsie zachowały cenne układy przestrzenne, a w budownictwie wiejskim ciągle zdecydowanie dominuje tradycyjna zabudowa drewniana. Jest to jedyne w swoim rodzaju połączenie zachowanego krajobrazu kulturowego z naturalnym krajobrazem przyrodniczym, co stwarza wyjątkowo korzystne warunki dla rozwoju turystyki kulturowej i agroturystyki.

Zabytki drewnianego budownictwa wiejskiego w Gminie Sokółka należą do bardzo cennych. Gmina Sokółka położona jest w regionie, gdzie istnieją zachowane w całości zespoły starej drewnianej zabudowy wsi. Tradycyjne drewniane wiejskie domy odznaczają się nie tylko harmonią sylwetki i znakomitymi proporcjami, ale także bogatym często zdobnictwem w postaci bogato rzeźbionych nadokienników.

W ośrodkach miejskich regionu zachowały się zespoły zabytkowe z historycznymi układami urbanistycznymi i starą małomiasteczkową zabudową. Do ciekawszych i lepiej zachowanych zabytkowych układów urbanistycznych ze starą zabudową znajdują się w historycznych centrach można zaliczyć centrum miasta Sokółka z unikatowym układem urbanistycznym z XVII-XVIII w.

Największą grupę zabytków w regionie stanowią obiekty sakralne. Spośród nich najcenniejsze są cerkiew (w Sokółce z 1853r.) i kościoły (w Sokółce z XIX w. i Kundzinie). Ciekawym zabytkiem jest także drewniany meczet tatarski w Bohonikach z II połowy XIX w. Ponadto w całym regionie liczne są cmentarze ze starymi nagrobkami i krzyżami oraz często bogato zdobione kapliczki i krzyże przydrożne, z których wiele ma dużą wartość artystyczną.

Gmina Sokółka należy do regionów, gdzie zachowały się stare drewniane wiatraki i młyn wodny. Ciekawy wiatrak typu sokólskiego znajduje się w Malawiczach Dolnych natomiast młyn wodny w Plebanowcach.

W mieście Sokółka istnieje Społeczne Muzeum Ziemi Sokólskiej, z bogatym działem dotyczącym Tatarów.

We wsi Janowszczyzna znajduje się Izba Regionalna posiadająca bogate zbiory eksponatów związanych z historią wsi i wyrobami ludowymi tworzonymi przez mieszkańców. Jest ona również znana z wytwarzania sera suszonego „sokólskiego” posiadającego kształt wydłużonego trójkąta. Ma delikatny słomkowy kolor i wyraźną ziarnistą strukturę. Oryginalny smak zawdzięcza procesowi suszenia, dodatkom ziołowym i czystemu ekologicznie regionowi, z pastwiskami pozwalającymi uzyskać bardzo dobre mleko.

W niektórych miejscowościach jak np. w Malawiczach Górnych kultywuje się tradycyjny wypiek chleba oraz wytwarza i oferuje do sprzedaży oryginalne lokalne produkty spożywcze.

Różnorodność kulturowa znajduje odbicie w działalności ośrodków kultury, sztuki i wytwórczości ludowej. Bogate niegdyś tradycje rękodzieła i rzemiosła ludowego są w regionie kontynuowane, a w niektórych regionach odradzają się. W Sokółce znajduje się kilka pracowni rzeźby w drewnie.

Zapraszamy do zwiedzania !

Zobacz inne informacje:

Informator turystyczny Szlaki turystyczne Muzeum Społeczne Ziemi Sokólskiej Izba Regionalna w Janowszczyźnie "Młynareczka" Wzgórza Sokolskie Wiatrak Sokólski Tradycje kulinarne Gdzie pojechać? Plan Sokółki Kalendarz imprez